De legessanctie opgehelderd

Geplaatst: 30-01-2018

Om gemeenten te stimuleren hun bestemmingsplannen actueel te houden, is in de Wet ruimtelijke ordening bepaald dat bestemmingsplannen binnen tien jaar opnieuw moeten worden vastgesteld. Wanneer dat niet gebeurt, geldt de zogenoemde legessanctie. Dit betekent dat gemeenten vanaf dat tijdstip geen leges meer in rekening mogen brengen voor diensten die verband houden met dat bestemmingsplan, denk hierbij aan een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor bouwen.
 
Eind 2017 heeft de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2017:2887) meer duidelijkheid gegeven over de werking van deze legessanctie. De belangrijkste overwegingen uit dit arrest leest u in deze ROM-nieuwsbrief.


 
Wat heeft de Hoge Raad geoordeeld?
Allereerst heeft de Hoge Raad een antwoord gegeven op de vraag welk moment van belang is voor het bepalen van de termijn van tien jaar. Hiervan heeft de Hoge Raad gezegd dat het moment van het belastbare feit bepalend is. Dit kan bijvoorbeeld het moment zijn waarop de aanvraag voor een omgevingsvergunning in behandeling wordt genomen. Is op dat moment de termijn van tien jaar verstreken? Dan is de legessanctie van toepassing.
 
Daarnaast heeft de Hoge Raad geoordeeld dat de legessanctie niet alleen ziet op het in behandeling nemen van aanvragen voor bouw-, aanleg- of sloopactiviteiten die passen binnen het bestemmingsplan. De legessanctie is óók van toepassing voor activiteiten die op grond van het bestemmingsplan niet mogelijk zijn! De aangevraagde omgevingsvergunning ziet dan op het toestaan van activiteiten die in strijd zijn met het bestemmingsplan en waarvoor dus een buitenplanse afwijking moet worden verleend.
 
En, last but not least…
Zoals gezegd geldt de legessanctie voor de rechten die kunnen worden ingevorderd voor diensten die verband houden met het bestemmingsplan. Lange tijd hebben diverse gemeenten de leges ‘gesplitst’ en werd gewerkt met een ‘kortingsregeling’. De korting hield kortweg in dat de kosten voor de werkzaamheden die werden gemaakt om het bouwplan te toetsen aan het bestemmingsplan, in mindering werden gebracht op het totale legesbedrag. Tot zover zag dus de legessanctie. Voor wat betreft de kosten die werden gemaakt voor de werkzaamheden om het bouwplan aan andere regelgeving te toetsen was de praktijk dat deze wel in rekening werden gebracht. Hier heeft de Hoge Raad echter een stokje voor gestoken. De aanvraag wordt in zijn totaliteit aangemerkt als een ‘verstrekte dienst die verband houdt met het bestemmingsplan’. Dat het gemeentebestuur voor de behandeling van een aanvraag verschillende soort werkzaamheden moet verrichten waarbij verschillende toetsingskaders (regelgeving) moet worden getoetst, is niet van belang. Het is dus niet toegestaan om enkel een korting toe te passen voor de bestemmingsplantoets!
 
Einde van de legessanctie in zicht?
Het is de vraag hoe lang de legessanctie nog zal blijven bestaan. Sinds januari 2017 ligt er een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer dat voorziet in de afschaffing van de legessanctie. Hiermee wordt beoogd gemeenten ruimte en tijd te geven om - in aanloop naar de Omgevingswet - al te kunnen starten met de voorbereiding van het tot stand te brengen omgevingsplan. Vooralsnog kunt u echter nog steeds een beroep doen op de legessanctie. Doe er uw voordeel mee.
 
Vragen?
Mocht u naar aanleiding van bovenstaande vragen hebben, neem dan vrijblijvend contact met ons op. Dit kan per e-mail (romremie@remie.nl) of per telefoon (0413-241060). U kunt dan vragen naar mevrouw mr. Y.M.G.M. (Yvana) van Riet of mevrouw K.H. (Kristy) Hoevenaars.  

Terug naar overzicht